Kwasica (Acidoza) żwacza

Chorobę tę diagnozuje się praktycznie w większości gospodarstw zajmujących się produkcją mleka w Polsce.

Związane jest to przede wszystkim z niezwykle szybkim wzrostem potencjału produkcyjnego bydła mlecznego. Czego konsekwencją jest szybki skok wydajności i ściśle wiążące się z tym dużo większe zapotrzebowania krów na pasze treściwe ( łatwo fermentujące węglowodany) - główną przyczynę powszechnego występowania tej jednostki chorobowej.

Obserwując tysiące tabulogramów z oceny użytkowości nie zaskakują już średnie wydajności stada powyżej 30 kg mleka a 9 - 10 tysięcy kg mleka od krowy w laktacji powoli zaczyna być normą.

Niewątpliwie zauważalna jest poprawa jakości pasz objętościowych, technologii zakiszania, techniki przygotowania i zadawania ( TMR ), dokładność bilansowania dawek pokarmowych itd.

Gruntownie obniża to procent występowania kwasic w postaci klinicznej. Jednak zmorą wciąż jest subkliniczna postać tej choroby ( SARA ang. sub-acute ruminal acidosis), która bez szczegółowego i systematycznego monitoringu stada może być przez hodowcę niezauważona.

A problemy z cielnością, chorobami kończyn, mastitis, wysokim brakowaniem często są pokłosiem chronicznych subklinicznych kwasic.

Wydaje się, że jedyną słuszną drogą do zminimalizowania tego problemu są działania profilaktyczne, wiążące się z wprowadzeniem stabilizatorów pH w środowisko przedżołądków.

Na rynku Polskim spotykamy się z szeroką gamą preparatów, z kwaśnym węglanem sodu ( sodą ) na czele.

Nie podejmuję się oceny tychże produktów. Chcę jedynie zaznaczyć, że optymalizacja kosztów powinna obejmować analizę ceny w stosunku do jakości i efektywności stosowanego produktu.
Zatem nasuwa się pytanie, jak zoptymalizować koszty i jednocześnie skutecznie zastąpić popularną i tanią, ale mało skuteczną ( nietrwałą ) sodę bez szkody dla portfela?

Dobrą alternatywą może okazać się niedawno wprowadzony przez SOYMAX preparat o nazwie handlowej Mg Soda (magnezowany wodorowęglan sodu), który cenowo tylko nieznacznie odbiega od kwaśnego węglanu sodu a opracowana formuła zapewnia skuteczne buforowanie przez okres do 3 razy dłuższy w odniesieniu do czystej sody. 

Nie możemy jednakże zapominać o przedstawionych poniżej zasadach żywieniowych, które niewątpliwie wpłyną na podniesienie efektywności wymienionej wyżej Mg Sody, czy też dobrze znanego preparatu Bufor-max Myco-Active.

A mianowicie:

  1. Przygotowanie krowy do pobierania paszy treściwej w okresie przedporodowym.
  2. Zapewnienie odpowiedniej struktury TMR-u (analiza na sitach paszowych). 
  3. Zakiszania sieczki z kukurydzy o długości minimalnej 2,5 cm.
  4. Podwyższania strawności dawki (dodatki strawnościowe np. żywe kultury drożdży – optymalizujące ilość zadawanej paszy treściwej)
  5. Systematycznej analizy chemicznej składu pasz objętościowych i w oparciu o podane tam informacje bilansowanie dawek.
  6. Stałego kontaktu z profesjonalnym doradcą żywieniowym

Procentowy udział frakcji w ogólnej objętości wybranych materiałów na sitach paszowych.

Wielkość

cząstek, cm

Kiszonka

z traw

Kiszonka

z kukurydzy

TMR

powyżej 2

10-20

3-8

5-8

1-2

45-75

45-65

30-50

0,2-1,0

20-30

30-40

30-50

poniżej 0,2

<5

<5

<=20

Artur Olesiejuk